سخاوت عزتي وائلخان ممدلي
ائلخان ممدلی
ائلخان حسین قولو اوغلو ممدلی فولكلورشناس عالیم ، آذربایجان شفاهی خالق ادبیاتینین فعال تدقیقاتچیلاریندان بیری چوخلو سایدا علمی مقاله لرین ، مونوقیرافییالارین یازانی و آذربایجان رادیوسونون « ساری تئل » و « گؤزللمه » وئریلیشلرینین دایمی آپاریجیسیدیر . شعریارادیجلیغیلادا مشغول اولور اونون بو گونلر « بیردنم » آدیلا شعرلر توپلوسو چاپدان چیخیبدیر همان كتابدان بیر نئچه شعر بیرلیكده اوخویاق :
دیوانی :
اولگولو سؤز كؤنول اوخشار ، باجاردیقجا سازدا دئ !
شعر بیر نازلی ملكدی ، هر كلمه نی نازدا دئ !
صادیق دوستان گیلئلنمه ، ائشیدر ، بیلر ، كوسر !
هر كسین اؤز عیبینی ، چالیشگینان اوزده دئ !
بو میللتین عؤمور یولو كرم عؤمروندن كئچیب ،
باشینا نه لر گلیب ، ورَم عؤموروندن كئچیب ،
شربتینی یادا وئریب اؤزو زهریمار ایچیب ،
دانیشماغینان بیتن دئییل ، ایستَییرسن یوزده دئ !
ائلخان ، سن ده گیر مئیدانا ، سازینان اوزبه اوز دایان ،
مجلیسینده صرافلار وار ، سنه باخیر گؤز دایان ،
ایلهامین دوروش گتیرسین ، هله بیر آز دؤز دایان ،
« خان امراه » سازدا دئینی اوغولسانسا سؤزده دئ !
خان امراه ائل آراسیندا قدرتلی آشیق امراه گلممدوفا دئیلر دی قئید ائدك كی امراهین ساز و سؤز ایفاسی اؤز نوبه سینده زلیمخان دیین كیمی بیر گلدی بیر گئتدی
قوشما
آلله
بونئجه سئودادی حاخلادی منی ،
قلم ده عاجیزدی ، یازیم آی آلله
اؤزون گتیرمیسن منی جاهانا،
اؤزونده وئرگینن دوزوم آی آلله ،
تورپاق تورپاق اولار اؤز ثروتیینن ،
ایگید شؤهرت تاپار جسارتیینن ،
دویموشام دونیانین ناز – نعمتینن ،
دویمورگؤزللردن گؤزوم آی آلله ،
یئنه چایلار كیمی چاغلایر ائلخان ،
دردلی سینه سینی داغلایر ائلخان ،
بیر یاندان یاش تؤكور ، آغلایر ائخان ،
بیر یاندان سیزلایر سازیم آی آلله ،
تجنیس :
گؤزلدن گئدر
عاریف مجلیسینده ، صراف یانیندا ،
صؤحبت گول جاماللی گؤزل دن گئدر ،
دویماق اولماز آغ بوخاقدان ، سینه دن ،
گؤزلره باخماقدان گؤز الدن گئدر ،
دردیمی گؤز تؤكوب اویانا دئدیم ،
چكیلسین قارشیمدان او یانا دئدیم ،
یاتمیش یاریم بلكه اویانا دئدیم ،
اویانماز منی ده گؤزل دنگ ائدر ،
دایانمادیم ، چو خدا دئدی او « دایان » ،
اوز چئویردی گئتدی مندن اودا یان ،
ایندی ائخان ، سمندرتك اودا یان ،
گؤزللر سنی ده گؤزل دنگ ائدر ،
گولوم
«قوجا » – دئییب تهنیزلمه گل منی ،
مؤحتشم تونقالام یانیرام گولوم ،
پالید كوسووودور كوسوووم ، اودوم ،
اؤزومو توكنمز سانیرام گولوم ،
بیلیرم جاوانسان نیطقی روانسان،
« سه گاه » دا بورانسان ، آه سان ، آمانسان ،
دردیندن اؤلنی نییه قینارسان ،
چاره مه درمانسان قانیرام گولوم ،
گئجه لی ، گوندوزلو سنینم ، سنین ،
هله اؤلممیشم دیرینم سنین ،
بیر یول دئمیرسن كی ، «گولونم » سنین ،
بونلاری دوشونوب آنیرام گولوم ،
« ائلخانام » جوشقوندور ، عشقیم ، هوسیم ،
سنین خوشبختلییین بسیم دیر ، بسیم ،
نه قدر جانیم وار گلیر نفسیم ،
بو یولدا تك سنی تانیرام گولوم ،
آماندی
فیكیری – ذیكیری مندن اوزاق گزنیم ،
بئله خام خیالا دالما آماندی ،
سنسیز منیم آییم ، گونوم هدردی ،
امیدیمی داشا چالما آماندی ،
سیتمینله یاندیر منی ، یاخ منی ،
شیمشك كیمی قایالارا چاخ منی ،
سورمه اولوم كیپرییینه یاخ منی ،
صاف عشقیمی اله آلما آماندی ،
هجرانینلا « كئف » چكمیشم نه دانیم ،
نه گئجم وار ، نه گوندوزوم ، نه دانیم ،
یاندیریرسان ، « یان » – دئییرسن ، نه یانیم ؟
داها بسدیر ، ظالیم اولما ، آماندی ،
من « ائلخانام » ،دونیا گلمز عیینیمه ،
حكك اولوبسان اورییمه ، بئیینیمه ،
طیفیل كیمی گلیم گیریم قوینونا ،
بو فیرصتی مندن آلما آماندی ،
ایسترم
داغلارچون یامانجا داریخمیشام من ،
اوز توتوب قوینونا قالخماق ایسترم ،
راحاتلیق بیلمین قار سئلی كیمی ،
داغلاردان دوزلره آخماق ایسترم ،
آنا طبیعتین قوینوندا گزیب ،
نرگیز – بنؤوشه دن یاخاما دوزوب ،
الیمی بیر آنلیق شهردن اوزوب ،
ساكیتجه دونیایا باخماق ایسترم ،
انگین سمالاردا قارتال تك اوچان ،
ناخیشلی چؤللرده جئیران تك قاچان ،
ایلدیریمه دؤنوب ، شفقلر ساچان ،
قایا چیچیینی قوخماق ایسترم ،
اونوتمام هئچ زامان او منظره نی ،
جئیرانلی دوزلری ، یاشیل چمنی ،
اونوتماز بیلیرم او گؤزل منی ،
من اونون بورجوندان چیخماق ایسترم ،
اؤزومه قاتار
اؤتن گونلریمی قایتار اللهی ،
قایتار ، گنجلییمی اؤزومه قایتار ،
قیشین شاختاسیندا دوندورما منی ،
چیچكلی – چمنلی یازیما قایتار ،
دیشلریمی سؤكدون – دانیشانمادیم ،
ساچلاریمی تؤكدون – دانیشانمادیم ،
شوشه عیینكلره آلیشانمادیم ،
او نورو ، ایشیغی گؤزومه قایتار ،
قایتار اورییمده اولان تپری ،
قایتار دهانیما شهدی – شكری ،
« ائلخانا » اوددورما واختسیز قهری ،
اوولكی گوجومو دیزیمه قایتار ،
حاضيرلايان : سخاوت عزتي – اهرلي عند ليب
